Anyż

Anyż – Illicium verum

Anyż (anyż gwiazdkowy/gwiaździsty, badian) to wiecznie zielone, niewysokie drzewo z rodziny magnoliowatych, pochodzące z Azji południowo-wschodniej. Jego białożółte kwiaty dojrzewając wytwarzają suche owoce, przypominające gwiazdę – stąd nazwa rośliny. Chińska nazwa “bat gok” lub “ba jiao” (obie oznaczają “osiem rogów, ośmiokąt”) także nawiązuje do kształtu ośmioramiennej gwiazdki. W medycynie chińskiej anyż gwiazdkowaty jest także znany jako “ba jiao hui xiang” co oznacza “ośmiokątny koper” .

Przyprawą są zarówno owoce (gwiazdki) jak i zawarte w nich drobne nasiona, które są jednak mniej aromatyczne niż pozostałe części owocu. Początkowo w Europie ceniono anyż ze względu na właściwości lecznicze i polecano jako środek rozkurczowy, ragulujący trawienie, łagodzący kaszel, zmniejszający dolegliwości reumatyczne. Dopiero w XVII wieku trafił z aptek do kuchni.

Anyż w formie gwiazdek lub proszku jest stosowany przede wszystkim do aromatyzowania napojów, syropów, alkoholi (szczególnie pitych na gorąco), niektórych ciast (pierniki) i deserów. Zapach anyżu jest ciepły, słodki. Wysuszone nasiona zawierają 5-8 % olejków eterycznych.

Anyż jest dodatkiem do wielu potraw azjatyckich, głównie chińskich i wchodzi w skład popularnej chińskiej mieszanki “pięć smaków”. Podkreśla smak potraw słodko-kwaśnych, łagodzi smak dań mięsnych. Nadaje orientalny aromat deserom mlecznym, daniom warzywnym i owocowym.

Nalewka z suszonych owoców jest naturalnym repelentem. Można taką miksturę przygotować w domu i smarować nią odkryte części ciała, które sa narażone na ukąszenia owadów.

Anyż jest składnikiem wielu markowych perfum, np. Poison Christian Dior, Femme Gaultier, Anisia Bella Guerlain

Grzegorz Kalina