Lipa

Lipa (Tilia)

Lipa jest drzewem liściastym dorastającym do około 30m wysokości. Jest szeroko rozpowszechniona w naszym klimacie i posiada wiele odmian. Wartość leczniczą wykazuje zarówno lipa drobno, jak i szerokolistna. Jest drzewem długowiecznym. Najstarsza polska lipa ma blisko 500 lat, ale poza naszym krajem żyją również osobniki 800 letnie. Lipa szerokolistna kwitnie w końcu czerwca i lipcu, a drobnolistna dwa tygodnie wcześniej. 

Jest rośliną miododajną. W przekazach ludowych symbolizuje pokój, szczęście i długowieczność, dlatego niegdyś sadzono ją wokół domostw i kościołów.

Dla celów medycznych wykorzystuje się kwiatostany lipy i drewno lipowe, które służy do wypalania znanego wszystkim węgla aktywnego, niezastąpionego w leczeniu biegunek.

Kwiaty lipy obfitują we flawonoidy i śluz o działaniu przeciwzapalnym i napotnym oraz łagodnym działaniu rozkurczowym na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego i naczyń, stymulują również wytwarzanie interferonu - związku o działaniu przeciwwirusowym. Wykorzystuje się je głównie w leczeniu zakażeń dróg oddechowych oraz jako środek zapobiegający przeziębieniom i grypie. Jeszcze niedawno napar z kwiatów lipy zastępował w okresie jesieni i zimy herbatę. Myślę, że gdyby zwyczaj ten przetrwał do dziś, ograniczyłaby się liczba chorych cierpiących na nawracające, wirusowe infekcje. Badania kliniczne przeprowadzone u dzieci potwierdziły skuteczność terapeutyczną naparów z kwiatów lipy w przypadkach zakażeń układu oddechowego.

Dzięki zawartości garbników lipa łagodzi również dolegliwości trawienne, powszechnie występujące w infekcjach dróg oddechowych u niemowląt i małych dzieci. W tradycyjnym ziołolecznictwie uważano ją także za lek o właściwościach uspokajających i ułatwiających zasypianie. Powiedzenie ludowe mówi, że lipa koi ciało i duszę. Jest lekiem bezpiecznym można ją stosować u dzieci i kobiet w ciąży.

Na zakończenie proponuję przywrócić w czasie jesienno-zimowych chłodów dobry obyczaj codziennego popijania ciepłych z naparów z kwiatów lipy. Napar ten nie tylko wzmacnia odporność i rozgrzewa, ale jest też słodki i smaczny.

Maria Wicińska

fot. Katarzyna Szymańska