NaturalnaMedycyna

Osteoporoza

Bezruch , który opanował nasz styl życia spowodował, że staliśmy się szczególnie podatni na rozwój osteoporozy, choroby, w której nasze kości przypominają zwietrzałą skałę. Potwierdza to, rosnąca z roku na rok, liczba leczonych z tego powodu kobiet. Rokrocznie rośnie popyt na leki hormonalne, zawierające estrogeny i kalcytonię.. W poszukiwaniu alternatywy zachęcam do naturalnych metod, które nie tylko są skuteczne, ale też całkowicie bezpieczne.

Resorpcja i odbudowa

Kości stale podlegają procesom resorpcji i odbudowy. W ciągu całego życia około 300-krotnie dokonuje się ich całkowita przemiana. Równowaga między procesami resorpcji i odbudowy, którą osiągamy po zakończeniu wzrastania, zapewnia prawidłową masę i elastyczność kośćca. Trwa ona aż do okresu przekwitania, kiedy stopniowo procesy resorpcji kości zaczynają dominować nad procesami odbudowy. Powoduje to zmniejszanie się masy kości bez zmiany jej wymiarów, ale w warunkach prawidłowych proces ten postępuje powoli, a masa kości nie powinna zmniejszyć się do wartości krytycznych, poniżej których mówimy już o niedoborze masy kości, czyli o osteoporozie.


Wbrew obiegowym poglądom, zjawisko resorpcji kości nie jest wynikiem wypłukiwania wapnia z kości. Zależy ono przede wszystkim od upośledzonego tworzenia kolagenu, który stanowi łącznotkankową strukturę kości. Przemiana kolagenu w kościach jest bardzo intensywna. To właśnie nadmierna degradacja kolagenu ze zmineralizowanej tkanki inicjuje proces zmniejszania się masy kości. Wykładnikiem stopnia degradacji kolagenu jest stężenie wydalanej z moczem 4-hydroksyproliny, aminokwasu będącego produktem wewnątrzustrojowego rozkładu kolagenu, pochodzącego z kości. Badanie to można wykonać w specjalistycznych ośrodkach leczenia osteoporozy.

Osteoporoza pomenopauzalna i starcza

W miarę starzenia się, zawartość kolagenu nieznacznie się obniża. Dotyczy to przede wszystkim krążków międzykręgowych okolicy lędźwiowej kręgosłupa, tzw. dysków i trzonów kręgów oraz kości biodrowych. W tych okolicach lokalizują się zmiany osteoporotyczne, charakterystyczne dla osteoporozy pomenopauzalnej. Występuje ona głównie u kobiet między 55 a 75 rokiem życia. Zmiany osteoporotyczne powodują bóle kręgosłupa, najczęściej w odcinku lędźwiowym.


Po 75 roku życia może pojawić się osteoporoza starcza, która widoczna jest również w kościach długich. To właśnie wtedy występuje zagrożenia złamania szyi główki kości udowej, potocznie nazywanego złamaniem biodra. Starcza postać osteoporozy występuje niezależnie od płci, chociaż i w tym przypadku dwukrotnie częściej zdarza się ona u kobiet. Procesy tworzenia i degradacji kolagenu podlegają regulacji hormonalnej. Hormony płciowe – estrogeny wydzielane przez jajniki i testosteron wydzielany przez jądra - stymulują tworzenie kolagenu w kościach i w ten sposób wspomagają odbudowę kości. Spadek stężenia tych hormonów w okresie przekwitania jest główną przyczyną spowolnienia odbudowy kości i wiążącego się z tym zagrożenia rozwojem osteoporozy. Ponieważ przekwitanie u kobiet zaczyna się wcześniej i przebiega znacznie bardziej burzliwie niż u mężczyzn, to również ubytek masy kości jest u nich większy. O ile jednak ten ubytek masy kostnej należy do zjawisk zawsze towarzyszących starzeniu się, to w warunkach prawidłowych nie stwarza on zagrożenia osteoporozą. Tymczasem, liczba kobiet leczonych z powodu osteoporozy rośnie z roku na rok.

Komu grozi osteoporoza?

Przede wszystkim kobietom w okresie pomenopauzalnym. W przypadku mężczyzn skala tej dolegliwości jest wielokrotnie mniejsza, co wynika z łagodniejszego przebiegu przekwitania i większej masy kostnej. Szczególnie podatne na rozwój osteoporozy są szczupłe panie o drobnej budowie kośćca, prowadzące siedzący tryb życia.

Spadek poziomu estrogenów

Głównym mechanizmem osteoporozy jest spadek poziomu estrogenów w okresie pomenopauzalnym. Obniżony poziom naturalnych estrogenów powoduje mniejszą aktywność kalcytoniny – hormonu tarczycy, który stymuluje odbudowę, a hamuje resorpcję kości i ułatwia wchłanianie wapnia w jelicie. Prowadzi to wtórnie do obniżenia poziomu wapnia we krwi i dodatkowo wyzwala produkcję parathormonu. Parathormon nasila degradację kolagenu i wypłukiwanie związków mineralnych z kości. Co więcej, niedobór estrogenów wtórnie powoduje wzmożoną produkcję pozostałych hormonów tarczycy, które dodatkowo wzmagają resorpcję kości.

Bezruch

Człowiek należy do istot poruszających się. Ruch jest nam potrzebny nie tylko do utrzymania prawidłowej przemiany materii, ale także do zachowania prawidłowej budowy i czynności układu kostno-stawowego. Umożliwia on właściwe ukrwienie tkanki kostnej, dowóz do niej substancji mineralnych i hormonów, regulujących jej przemiany. Długotrwały bezruch jest dla naszych kości bardzo szkodliwy. Powoduje on degradację kolagenu i destrukcję kości. Natomiast odpowiednia gimnastyka i wysiłek fizyczny zapewniają naszym kościom prawidłową odnowę i przebudowę, niezależnie od wieku. Siedzący tryb życia zdominował obecnie obyczaje większości kobiet, zwłaszcza emerytek i właśnie dlatego, z roku na rok, rośnie liczba pań cierpiących z powodu osteoporozy.

Dieta

Zmniejszone wydzielanie estrogenów w okresie pomenopauzalnym pociąga za sobą gorsze wchłanianie wapnia w jelicie. Łatwo przyswajalny wapń znajduje się przede wszystkim w nabiale i dlatego w obiegowym postępowaniu zaleca się starszym paniom dietę obfitą w produkty mleczne. Niestety, duże spożycie mleka i nabiału w żaden sposób nie poprawi stopnia wchłaniania wapnia, ponieważ jest on regulowany zmianami na poziomie hormonalnym, a nie poprzez ilość dostarczanego substratu. Obniżony poziom przyswajania wapnia na ogół całkowicie zaspokaja prawidłowa dieta, nawet jeżeli pozbawiona jest mleka. I jest to zrozumiałe, gdyż z wiekiem zapotrzebowanie na ten pierwiastek spada. Nadmiar wapnia, dowożony w diecie bogatej w mleko, jest po prostu wydalany z kałem. W przypadku istniejących już zmian osteoporotycznych, dodatkowa podaż wapnia ma sens, ale tylko w skojarzeniu z witaminami, które ułatwiają jego wchłanianie. W tym celu najwygodniej jest posłużyć się gotowymi suplementami naturalnymi, szeroko dostępnymi na naszym rynku. Dieta ludzi starszych powinna zawierać duże ilości naturalnych warzyw i owoców. Mięso powinno stanowić jedynie jej niewielkie uzupełnienie, a nie podstawę. Najlepiej będzie, jeżeli zastąpimy je nabiałem. Natomiast duże ilości produktów mlecznych warto jeść w dzieciństwie oraz w okresie pełnej aktywności jajników i jąder, kiedy możliwości wchłaniania wapnia w jelicie są wysokie. Wówczas dieta bogata w wapń poprawia mineralizację kośćca i w ten sposób zapobiega rozwojowi osteoporozy w okresie starzenia się.

Leczenie

Bezruch , który opanował nasz styl życia, spowodował, że staliśmy się szczególnie podatni na rozwój osteoporozy. Bardzo ważnym elementem leczenia i zapobiegania osteoporozie jest więc ruch, czyli właściwa gimnastyka. Rodzaj ruchu ma tutaj istotne znaczenie. Nie jest leczeniem codzienna kuchenna krzątanina, sprzątanie, ani monotonna, ciężka praca na działce. Leczenie ruchem, które ma tysiącletnią tradycję w krajach Dalekiego Wschodu, w Europie ciągle jeszcze dopiero raczkuje. Brakuje nam rodzimych wzorców. Najlepiej więc sięgnąć do starych, sprawdzonych metod, takich jak hatha joga. Dobór odpowiednich ćwiczeń (tzw. asan) ma pewne znaczenie, najważniejsza jest jednak prawidłowa technika ich wykonywania i systematyczność. Najlepiej jest poświęcać praktyce ćwiczeń hatha joga 1 godzinę dziennie.

Hormony

Najbardziej popularnym sposobem leczenia osteoporozy jest terapia hormonozastępcza, powszechnie stosowana przez kobiety w okresie menopauzalnym. Zawarte w niej estrogeny spowalniają proces resorpcji kości, ale nie wpływają na ich odbudowę. W zasadzie nie leczą one osteoporozy, ale jedynie łagodzą jej przebieg. Innym, bardziej skutecznym hormonem jest kalcytonina, która przyspiesza odbudowę kości. Niestety, wywołuje ona wiele niekorzystnych objawów ubocznych i może prowadzić do odczynów alergicznych. Ponadto, aplikowana poprzez nos, uszkadza błonę śluzową.

Homeopatia

Leki homeopatyczne, zarówno pojedyncze, jak i złożone, są bezpiecznym sposobem leczenia osteoporozy, sprawdzonym w obserwacjach klinicznych. Niskie rozcieńczenia (5CH) hormonów zawarte w leku Folliculinum łagodnie stymulują produkcję naturalnych estrogenów i w ten sposób łagodzą resorpcję kości we wczesnym okresie menopauzy. Złożone leki homeopatyczne znamiennie nasilają odbudowę kości i są bardzo korzystnym uzupełnieniem leczenia ruchem. Zmniejszają one również dolegliwości bólowe związane z resorpcją kości.

Leki roślinne

Leki roślinne, stosowane w leczeniu osteoporozy, powinny zawierać związki rozpuszczalnych soli krzemu, które dostarczają substratów do prawidłowej mineralizacji kośćca, a także budują kolagenową strukturę macierzy kostnej, ponadto regulują one trawienie i ułatwiają wchłanianie witamin i wapnia. Należy do nich, między innymi, skrzyp, rdest ptasi i perz. Leki te stosujemy w złożonych mieszankach, które sporządza się na podstawie recepty lekarskiej. Stanowią one niezbędne uzupełnienie każdego sposobu leczenia. Bez nich trudno jest trwale poprawić mineralizację kości.

Lepiej zapobiegać niż leczyć

Leczenie osteoporozy nie jest ani łatwe, ani szybkie, zaś zapobieganie osteoporozie jest dużo prostsze i bardziej skuteczne. W tym celu każda kobieta, jeszcze przed okresem menopauzalnym powinna rozpocząć codzienne ćwiczenia gimnastyczne. Najlepiej jest po prostu zapisać się na zajęcia hatha joga, ale można też wybrać sobie inna formę ruchu, byle uprawiać ją systematycznie. Warto też zmienić nawyki żywieniowe. Polecam wprowadzenie do jadłospisu dużej ilości kasz, warzyw, owoców i produktów sojowych. Nie należy też odchudzać się przesadnie, ponieważ tkanka tłuszczowa wydziela pewne ilości estrogenów, które w okresie menopauzalnym korzystnie wpływają na przebudowę kości. Najważniejszym jednak sprzymierzeńcem w walce z zagrożeniem osteoporozą jest ruch.

 

Zapamiętaj !

  • Ubytek masy kostnej w okresie starzenia się nie musi prowadzić do osteoporozy.

  • Szczególnie podatne na rozwój osteoporozy są szczupłe panie o drobnej budowie kośćca, prowadzące siedzący tryb życia.

  • Bardzo ważnym elementem leczenia i zapobiegania osteoporozie jest ruch.

  • Złożone leki homeopatyczne znamiennie nasilają odbudowę kości i są bardzo korzystnym uzupełnieniem leczenia.

  • Sprzymierzeńcy w walce z zagrożeniem osteoporozą:

• ruch,

• dieta bogata w naturalne witaminy i wapń,

• leki roślinne, zawierające rozpuszczalne związki krzemu.

  
dr Bożena Ryczkowska 

fot:sxc.hu

Czytelnia: